Rivierkazemat Lent Oost

De rivierkazemat (ook wel brugkazemat genoemd) “Lent Oost” is gebouwd in 1936 in het kader van de ‘Strategische Voorzorgen’; De Nederlandse Generale Staf was zich door de toenemende dreiging uit Nazi-Duitsland bewust van het gevaar dat een vijand met een snelle opmars één of meerdere strategische bruggen in handen zou krijgen, nog vóór de mobilisatie van het Nederlandse leger was afgerond. Om dit te verhinderen werden bij de belangrijkste rivierovergangen in het zuiden en oosten van het land gewapend betonnen kazematten aangelegd die permanent bezet zouden worden door manschappen van het Korps Politietroepen.

Kazemat Lent Oost

Bij de verkeers- en de spoorbrug over de Waal bij Lent/Nijmegen werden in totaal drie rivierkazematten aangelegd. De kazemat Lent Oost had samen met Lent Midden de taak om de verkeersbrug te beschermen. Hiertoe was de kazemat uitgerust met een kanon van 5 cm kazemat No. 2 en een zware mitrailleur Schwarzlose M.08/15.

Rivercasemate Lent East

The river casemate “Lent East” was built in 1936 as part of a program of ‘Strategic precautions’ against an increasing threat from Nazi-Germany. The Dutch General Staff was aware of the possibility that an enemy would quickly seize one or more strategic river crossings close to the German border, before a complete mobilization of the Dutch army. In order to avert this danger, casemates were built at all major road- and railway bridges in the East and South of the Netherlands, that were to be permanently manned by military police (“Korps Politietroepen”)

Casemate Lent East

At Nijmegen, the existing railway bridge and newly (1936) completed road bridge over the river Waal were protected by three casemates. The casemate “Lent East” was tasked to cover the road bridge, together with “Lent Middle”. Both casemates were armed with a 5 cm anti-tank gun and a heavy machine gun type Schwarzlose M.08/15.

Inrichting

De kazemat Lent Oost had drie verdiepingen (type B). Op de bovenste verdieping (zodat over de Waaldijk heen geschoten kon worden) stonden de mitrailleur en het kazematkanon in afzonderlijke ruimtes. Om zich tijdens het vuren te beschermen tegen giftige koolmonoxoide, droeg de bemanning een gasmasker, dat via een buigbare rubberen slang was aangesloten op de in de wanden ingebetonneerde luchtaanvoerbuizen. Tegen het plafond van de kazematruimte voor kanon was een loopkatrail gemonteerd, waarin een loopkat met takel* kon bewegen. Hiermee kon het kazematkanon worden verplaatst, na losgemaakt te zijn van de affuit.

*Om bezuinigingsredenen één loopkat per brug

D.m.v een trapgat met vaste stalen ladder kon de eerste verdieping worden bereikt. Hier bevindt zich de ingang en twee ruimtes bestemd voor de opslag van munitie. De munitie voor het kazematkanon lag opgeslagen in metalen rekken. Hierbij was elke granaat luchtdicht en vochtvrij verpakt in een dichtgesoldeerde blikken bus. De groene bussen bevatte een brisantgranaat (tegen levende doelen) en de grijze een brisantpantsergranaat ( tegen gepantserde doelen).

De onderverdieping wordt op de bouwtekening aangeduid als ‘reserveruimte’ zonder duidelijke functie.

Interior

The casemate Lent East was built with floors (Type B), so the gun and MG on the top floor could fire unobstructed by the river embankment. To protect against toxic carbon monoxide when firing, the gun crew wore a gas mask that was connected by an flexible rubber hose to pipes inside the walls of the casemate. Through these pipes ran fresh air from outside the casemate. On the ceiling of the gun room, a rail and hoist* was mounted, to move the gun after detaching it from its casemate mount.

*one hoist per bridge for budgetary reasons

All floors were connected by a steel ladder fixed to the walls.

Entrance to the casemate was situated on the first (middle) floor. This floor also contains two chambers for storing the ammunition on metal racks. Each shell was separately packed in an airtight and moisture free tin can. Green cans contained High-explosive shells and grey cans for Armor-piercing shells.

The lower floor had no clear function, and was designated as ‘spare rooms’ on the blueprint.

Type B – mét munitielift

Hoewel de rivierkazematten worden onderverdeeld in ‘standaard’ types (A, B, C en soms D), en de afmetingen en gebruikte onderdelen grotendeels gestandaardiseerd waren, zijn er toch verschillen tussen de verschillende kazematten. Zo is er bij een aantal kazematten met meerdere verdiepingen een munitielift gebouwd om de granaten voor het pantserafweerkanon omhoog te kunnen brengen. Deze lift is in ieder geval niet toegepast in de kazemat Lent Oost. Onderstaande afbeelding geeft een indruk hoe zo’n kanonruimte mét munitielift eruit had kunnen zien.

Type B – ammunition hoist

Although the river casemates are classified in ‘Standard’ types (A, B, C and sometimes D), and constructional details as floorplan, wall thickness and metal parts were standardized, there are differences between the individual casemates. Documents found in the National Archives have revealed that some casemates (NOT Lent East) were equipped with an ammunition host, to transport the shells for the AT gun from the lower floor to the gun room. The drawing below depicts how a gun room with ammunition host might have looked.

Dankbetuiging

Dit model is tot standgekomen nadat ik van de zomer gecontacteerd ben door Leo van Midden van de stichting Valkhofbunker. Deze stichting beheert de (Duitse) bunker op het Valkhof, maar proberen ook meer aandacht te krijgen voor de nog aanwezige Nederlandse rivierkazematten in Lent, o.a door het plaatsen van informatieborden. In september 2019 (Open Monumentendag) hebben zij de kazemat Lent Oost opengesteld voor het publiek. Zonder de vele foto’s en tekeningen die ik van Leo mocht ontvangen, had dit model niet gerealiseerd kunnen worden.

In de afrondende fase van het model, ontving ik van Jan Vos en Hein Veld (standhouden.nl) nog diverse nuttige tips en opmerkingen over onzorgvuldigheden. Waar mogelijk heb ik deze nog meegenomen in de uiteindelijke tekeningen. Dank daarvoor!

Voor de affuit M.25 van de Schwarzlose heb ik gebruik gemaakt van een gratis SketchUp model dat ik online gevonden heb. Textures van de affuit en de Schwarzlose zelf zijn wél van mijn hand.

Acknowledgment

This model was started in August 2019, after I was contacted by Leo van Midden of the Valkhofbunker foundation. This foundation has restored and now manages the German bunker built on top of the Valkhof in Nijmegen, but is also active on attempting to get more public awareness on the three remaining Dutch concrete casemates in Lent. They are trying to get interpretative displays produced for each of the three and have also succeeded in gaining permission for a two-day opening (first time!) of the casemate Lent East on the occasion of National Heritage Day 2019. Without the dozens of pictures and drawings Leo has sent me, I could not have (accurately) finished my model.

Furthermore, I received valuable information and feedback on my model from Jan Vos en Hein Veld (standhouden.nl). I’ve tried to incorporate their suggestions wherever possible in my final model.

The undercarriage of the Schwarzlose machine gun is a free model which I’ve found online. Textures and the MG itself were created by me.

Bronnen / Sources

  • H.R. Visser en J.S. van Wieringen Kazematten in het Interbellum
  • J.R. Verbeek Het kanon van 5 cm Kazemat No. 2
  • J.R. Verbeek Gasbescherming in kazematten en schuilplaatsen
  • L. van Midden en M. Reinders : Rijksmonumenten in Lent: de rivierkazematten
  • Standhouden.nl is a very interesting site about the battle (1940) for the Northern part of the Dutch defence line along the Meuse. Among the information on this website are pages about the river casemate Katwijk-Zuid/Katwijk-South and the means of supplying fresh air to the crew manning the AT-gun and heavy MG: gasmask, air supply
Creative Commons-Licentie


Dit werk valt onder een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel 4.0 Internationaal-licentie

Een gedachte over “Rivierkazemat Type B (Lent Oost)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s